Jalan perumahan di Malaysia yang diselubungi jerebu semasa musim jerebu

Pembakaran Terbuka di Malaysia: Undang-Undang dan Asapnya

Oleh Boey Tze Zhoupada 17 Sep 2026Dikemas kini pada 30 Okt 2026

Pembakaran terbuka di Malaysia ialah satu kesalahan jenayah, bukan pertelingkahan sesama jiran. Di bawah seksyen 29A Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974, pembakaran terbuka dilarang di mana-mana premis, dan sejak Julai 2024 dendanya bermula pada dua puluh lima ribu ringgit. Asapnya juga berkelakuan lain daripada jerebu: ia berlegar rendah, dan ia berlegar dekat.

Panduan ini datang daripada ORGANO. Kami menghasilkan TYGRON®, makanan berfungsi cendawan susu harimau (Lignosus rhinocerus) yang dikeluarkan di Malaysia oleh Fungitech Sdn Bhd dan diformulasikan di Australia. Setiap bulan September pelanggan menghantar mesej yang sama: langit kelabu, tetapi bau yang masuk ke ruang depan rumah itu datang dari tiga buah rumah jauhnya. Selalunya kedua-duanya benar, dan hanya satu daripadanya boleh diuruskan oleh sesebuah isi rumah.

Pembakaran terbuka di Malaysia, salah di sisi undang-undang ke?

Salah, dan hukumannya lebih tinggi daripada sangkaan kebanyakan orang. Menurut teks disatukan Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974 yang diterbitkan Jabatan Peguam Negara, seperti pada 7 Julai 2024, seksyen 29A(1) menyatakan bahawa tiada sesiapa boleh melakukan, membenarkan, mengarahkan atau menyebabkan pembakaran terbuka di mana-mana premis. Seksyen 29A(5) menetapkan denda tidak kurang daripada dua puluh lima ribu ringgit dan tidak lebih daripada satu juta ringgit, atau penjara sehingga lima tahun, atau kedua-duanya sekali.

Julat itu dinaikkan oleh Akta Kualiti Alam Sekeliling (Pindaan) 2024, berkuat kuasa 7 Julai 2024. Angka lama masih beredar, termasuk pada laman kerajaan: halaman pembakaran terbuka Jabatan Alam Sekitar masih menyebut denda maksimum RM500,000 dan masih menyenaraikan seksyen 29AA, seksyen yang telah dipotong oleh pindaan itu.

Ada satu peruntukan yang menangkap orang yang tidak pernah menyalakan apa-apa api. Seksyen 29B menganggap pemilik atau penghuni yang mengawal premis itu telah melanggar larangan tersebut melainkan dibuktikan sebaliknya; seksyen 29C pula memberikan pembelaan jika benar-benar tidak tahu atau telah mengambil langkah usaha wajar. Lot kosong yang anda miliki itu tetap tanggungjawab anda.

Pengecualiannya pula lebih sempit daripada sangkaan ramai. Perintah Kualiti Alam Sekeliling (Aktiviti Yang Diisytiharkan) (Pembakaran Terbuka) 2003 mengisytiharkan beberapa aktiviti sebagai bukan pembakaran terbuka, antaranya barbeku, unggun api, dan pembakaran daun, ranting serta cantasan kebun di kampung di luar bandar, dan dalam setiap keadaan itu bukan di atas tanah gambut. Kebun rumah di kawasan bandar memang tidak pernah tersenarai, dan dalam lingkungan 30 kilometer dari Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur kebanyakan pengecualian itu langsung tidak terpakai. Satu kerumitan yang perlu disebut dengan jujur: Perintah itu dibuat di bawah seksyen 29AA, iaitu peruntukan yang dipotong oleh pindaan 2024, jadi kedudukannya hari ini ialah soalan untuk Jabatan Alam Sekitar, bukan untuk kami.

Aduan pembakaran terbuka ni siapa yang uruskan?

Menghubungi agensi yang salah ialah cara paling biasa sesuatu aduan mati begitu sahaja. Jabatan Alam Sekitar menyenaraikan 7 badan mengikut jenis kawasan dalam jadual di bawah.

Di mana pembakaran itu berlaku	Agensi yang dinamakan Jabatan Alam Sekitar
Hutan, semak dan ladang	Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia
Kawasan perumahan atau tapak pembinaan	Kementerian Kesihatan Malaysia
Kawasan pelupusan sampah, perumahan, pembinaan, perbandaran, rizab jalan atau rizab sungai	Pihak berkuasa tempatan
Premis yang menyimpan besi buruk atau barang buangan	Polis Diraja Malaysia
Putrajaya, Labuan, Kuala Lumpur	Perbadanan Putrajaya, Perbadanan Labuan, Dewan Bandaraya Kuala Lumpur

Jabatan itu mengesan pembakaran melalui rondaan harian, aduan orang awam dan titik panas satelit. Dua daripada tiga kaedah itu bergantung pada seseorang yang sudi mengangkat telefon.

Asap naik daripada timbunan kecil sisa kebun yang dibakar di belakang sebuah rumah di Malaysia — Api kecil tanpa serombong melepaskan asapnya tepat pada paras orang bernafas.

Api kecil je, kenapa asapnya lagi teruk?

Ketinggian dan suhu, bukan saiz. Api di belakang rumah tiada serombong, jadi asapnya tidak pernah diangkat naik dan dicairkan. Jabatan Kesihatan Negeri New York, dalam panduan yang disemak semula pada Oktober 2023, menyatakannya dengan terus terang: asap daripada pembakaran di belakang rumah dilepaskan dekat dengan permukaan tanah, iaitu tempat orang paling mudah menyedutnya. Timbunan sampah pula lebih banyak membara berbanding menyala, dan membara itulah bahagian yang paling kotor dari segi kimia. Jabatan yang sama menyatakan api sampah di dalam tong bakar boleh membara, lalu menghasilkan lebih banyak bahan kimia berbahaya dalam asap. Timbunan yang lembap, perlahan dan berasap tebal sebenarnya lebih teruk daripada api yang menyala cepat dan panas, iaitu kebalikan daripada tanggapan kebanyakan orang.

Asap bakar sampah ni ada apa dalamnya?

Bergantung pada apa yang dibakar, dan inilah perbezaan yang hampir setiap artikel lain lupa sebut. Daun kering menghasilkan karbon monoksida dan habuk halus yang banyak. Sampah rumah menghasilkan kedua-duanya, ditambah satu senarai panjang benda lain, kerana di dalamnya ada plastik, kayu yang diawet, kertas bersadur dan pembungkusan bercetak.

Jabatan Kesihatan Negeri New York menyenaraikan apa yang dijumpai dalam asap sampah yang dibakar di dalam tong, termasuk habuk halus, karbon monoksida, hidrogen klorida, hidrogen sianida, benzena, stirena, formaldehid, arsenik, plumbum, kromium, benzo(a)pirena, dioksin, furan dan PCB. Menurut Agensi Perlindungan Alam Sekitar Amerika Syarikat, pada halaman yang dikemas kini pada 2025, pembakaran bahan buangan di belakang rumah pada masa ini menghasilkan paras dioksin yang lebih tinggi berbanding insinerator industri. Agensi yang sama menyatakan bahawa dioksin lazimnya tidak wujud dalam bahan itu sebelum ia dibakar. Apinya yang menghasilkannya.

Jabatan Kesihatan Negeri New York melaporkan bahawa bagi sebahagian daripada bahan kimia itu, membakar kira-kira 10 paun sampah sehari di dalam tong bakar rumah boleh menghasilkan pencemaran udara sebanyak sebuah insinerator moden yang dikawal rapi membakar 400,000 paun sehari. Syarat "bagi sebahagian daripada bahan kimia itu" datang daripada sumbernya sendiri. Asap itu juga boleh meninggalkan bahan kimia pada sayur di kebun dan pada tanah.

Macam mana nak buat aduan pembakaran terbuka?

Buat aduan semasa api itu masih menyala, sebab timbunan yang sudah sejuk susah hendak diambil tindakan. Jabatan Alam Sekitar menyediakan talian bebas tol 1-800-88-2727 dan talian aduan 03-8889 1972. Bagi kebakaran aktif di kawasan semak, hutan atau tanah pertanian, Jabatan Bomba dan Penyelamat di talian 999 lebih pantas, dan itulah agensi yang dinamakan Jabatan Alam Sekitar bagi kawasan tersebut.

Sediakan alamat, waktu ia bermula dan apa yang sedang dibakar. Oleh sebab seksyen 29B meletakkan beban pada pemilik atau penghuni, premis itu lebih penting daripada orangnya.

Titik panas satelit maksudnya memang ada api ke?

Tidak semestinya. Jabatan Alam Sekitar menerangkan titik panas sebagai satu titik piksel yang dikesan satelit yang menunjukkan kebarangkalian adanya kebakaran, dan menyatakan bahawa satelit boleh merakam kebakaran palsu daripada haba industri seperti dandang dan pembakaran gas, atau daripada cahaya matahari. Awan tebal melakukan sebaliknya: ia menyembunyikan kebakaran yang benar-benar berlaku.

Pusat Meteorologi Khusus ASEAN, badan serantau yang dirujuk Malaysia, menyatakan had yang sama tentang datanya sendiri: titik panas boleh terlepas daripada dikesan disebabkan keadaan berawan atau lintasan satelit yang tidak lengkap.

Jadi jumlah titik panas yang menurun bukan bukti bahawa pembakaran sudah berhenti. Baca jumlah itu sebagai isyarat, dan bacaan kualiti udara sebagai ukurannya. Pada jam 8 pagi 1 September 2026, Bernama melaporkan bacaan Indeks Pencemar Udara daripada portal APIMS Jabatan Alam Sekitar meletakkan Serian pada 408 dan Kuching pada 407, kedua-duanya berbahaya, sementara sebahagian besar semenanjung sederhana sahaja. Jurang itulah sebabnya tajuk berita nasional bukan panduan yang baik untuk halaman rumah anda. Kami terangkan jalur bacaannya dalam cara Malaysia dan Singapura mengukur jerebu.

Musim ni, apa yang anda sebenarnya boleh kawal?

Membuat aduan menyelesaikan kejadian itu sendiri. Selebihnya cuaca, dan perkara biasa yang tetap berkesan: cara bersiap untuk musim jerebu, topeng muka yang mana betul-betul berfungsi, dan jika dada terasa sesak, di mana letaknya garis itu. Musim ini lebih panjang daripada mana-mana satu api, jadi apa yang keluarga minta daripada kami ialah sesuatu yang tetap. Monograf Herba Malaysia kebangsaan merakamkan penggunaan spesies Lignosus dalam amalan rakyat untuk batuk dan selesema, dan memfailkannya di bawah kegunaan tradisional, bukan kegunaan yang disokong data klinikal. Selepas 20 tahun mempelajari dan menanam cendawan, versi jujur daripada rumah kami sendiri ialah cendawan susu harimau berada dalam rutin pagi, pada hari-hari biasa.

Setiap pagi

TYGRON® 1 Kotak

Gabungan 8-dalam-1 yang dibina sekitar sklerotium cendawan susu harimau, dengan perisa elderberry yang anak-anak sudi habiskan. Dewasa 1 hingga 2 sachet sehari, umur 7 hingga 18 satu sachet, umur 2 hingga 6 setengah sachet. Tidak sesuai bawah 2 tahun.

Lihat TYGRON® →

Soalan lazim

Boleh ke bakar daun kering dalam kawasan rumah sendiri?

Di dalam bandar atau pekan, tidak boleh. Seksyen 29A melarang pembakaran terbuka di mana-mana premis. Perintah Kualiti Alam Sekeliling (Aktiviti Yang Diisytiharkan) (Pembakaran Terbuka) 2003 mengecualikan satu senarai pendek, termasuk barbeku, unggun api serta pembakaran daun dan cantasan kebun di kampung di luar bandar, kesemuanya bukan di atas tanah gambut, dan kebun rumah di kawasan bandar tidak tersenarai. Kompos atau kutipan sisa hijau oleh pihak berkuasa tempatan tiada risiko. Perlu diingat juga bahawa Perintah itu dibuat di bawah seksyen 29AA yang dipotong oleh pindaan 2024, jadi semak dengan Jabatan Alam Sekitar bagi keadaan anda sendiri.

Denda pembakaran terbuka di Malaysia berapa?

Di bawah seksyen 29A(5), seperti yang disatukan oleh Jabatan Peguam Negara pada 7 Julai 2024, hukumannya ialah denda tidak kurang daripada dua puluh lima ribu ringgit dan tidak lebih daripada satu juta ringgit, atau penjara sehingga lima tahun, atau kedua-duanya sekali. Mana-mana sumber yang masih menyebut denda maksimum RM500,000 ialah sumber sebelum pindaan 2024.

Jiran saya bakar sampah setiap petang, saya boleh buat apa?

Buat aduan semasa api itu masih menyala. Talian Jabatan Alam Sekitar ialah 1-800-88-2727 dan talian aduannya 03-8889 1972; bagi kebakaran di kawasan semak, hutan atau tanah pertanian hubungi Jabatan Bomba dan Penyelamat di talian 999. Catat alamat, waktu ia bermula dan apa yang sedang dibakar. Seksyen 29B menganggap pemilik atau penghuni bertanggungjawab melainkan dibuktikan sebaliknya, jadi premis itu lebih penting daripada orangnya.

Tentang TYGRON®

TYGRON® oleh ORGANO ialah makanan berfungsi cendawan susu harimau yang diambil setiap hari oleh keluarga di Malaysia dan Singapura. Ia memegang Malaysia Book of Records bagi kandungan beta-glukan 1,3/1,6 tertinggi dalam Cendawan Susu Harimau di Malaysia. Beta-glukan 1,3/1,6 ialah sebatian aktif dan penanda aras kualiti paling penting dalam cendawan susu harimau, dan kandungan yang lebih tinggi menandakan potensi dan kualiti yang lebih baik. TYGRON® diformulasikan di Australia, direka oleh pasukan kami di Sydney (Fungitech Australia Pty Ltd) mengikut salah satu piawaian makanan berfungsi paling ketat di dunia, kemudian dikilangkan di Malaysia di bawah keadaan bersijil GMP, HACCP dan Halal. Kenapa TYGRON® diformulasikan di Australia.

Tentang penulis

Artikel ini ditulis dan disemak oleh Boey Tze Zhou, Pengasas dan Ketua Pegawai Eksekutif ORGANO. Boey memegang Ijazah Sarjana Muda Sains Pertanian (Kelas Pertama) dari Universiti Putra Malaysia dan telah menamatkan kursus Introduction to Food and Health Universiti Stanford serta pengkhususan Integrative Health and Medicine Universiti Minnesota (termasuk Herbal Medicine) melalui Coursera. Sepanjang 20 tahun mempelajari dan menanam cendawan, beliau membangunkan kaedah tanaman perlahan TMM365+ di sebalik pensijilan beta-glukan Malaysia Book of Records yang dipegang Fungitech Sdn Bhd. Beliau seorang penceramah antarabangsa mengenai cendawan berfungsi, dijemput ke China International Mushroom Day 2025 dan acara sains cendawan lain di seluruh Asia-Pasifik, dan dinamakan antara Top Ten Outstanding Penang Youth (TOPY) pada 2024. Baca lanjut tentang pengasas

Sumber

Artikel ini maklumat umum, bukan nasihat doktor. TYGRON® ialah makanan berfungsi. Jika simptom teruk atau berpanjangan, sila berjumpa doktor. TYGRON® dan logo ORGANO ialah tanda dagangan berdaftar milik Fungitech Sdn Bhd, didaftarkan di Malaysia.